FJALOR

Faqe të Kur'anit të bekuar

Me poshte ju paraqes disa shpjegime te disa termave apo fjaleve qe kan lidhje me fene islame si dhe  domethenia e tyre.

1.  Allah : Emri i Allahut. Ne kete emer jane te permbledhura emrat e Allahut, Cilesit, Atributet , Krijimi i cdo gjeje nga Allahu xh.sh. etj.

2.  Islam ; Fe qiellore e ardhur nga Allahu xh.sh. Islami kuptohet edhe me fjalet paqe, respekt.

3. Shehadet : Deshmi. Ne aspektin islam, me shehadet kuptohet personi i cili ka besuar Allahut xh.sh. duke e deshmuar dhe thene: "Deshmoj se nuk ka Zot tjeter pervec Allahut , Nje te vetem e te pa shoq dhe se Muhammedi eshte rob dhe i derguari i tij."

4. Sifat : Cilesi - Atribut.

5. Sifat Dhatije : Atributet te cilat i perkasin vetem Allahut xh.sh.

6. Vuzhud : Ekzistenca , Zoti ekziston dhe eshte Nje.

7. Kidem : Zoti eshte i pa fillim.  Ekzistenca e Allahut nuk ka fillim.

8. Beka : Zoti eshte i perhershem , pa mbarim.

9. Vahdanije : Zoti eshte nje dhe i Vetem. Nuk ka krijues tjeter vec Allahut.

10. Kijamu binefsihi : Ekzistenca e tij eshte nga vetvetja dhe ne vetvete.

11. Hajat : Jete

12. Ilm : Dituri

13. Irade : Vullnet. Vullnet i Allahut

14. Kudret : Fuqi. Fuqia e Allahut

15. Sem : Degjim. Allahu degjon.

16. Basar : Shikim. Allahu shikon.

17. Kelam : Fjale . Allahu flet.

18. Tekvin : Krijim. Allahu krijon cdo gje.

19.  Allah xhel-le xhelaluhu : Emri i Allahut,  Allah

20. Err Rrahman ; Gjithemeshirmi

21.  Err Rrahim : Meshireploti

22. El Meliku : Sundusi

23. El Kud-dusu : I Pastri, I Shenjti

24. Es Selamu : Paqedhensi

25. El Muminu : Siguruesi dhe mbajtesi i premtimit

26. El Muhejminu : Mbizoteruesi, Mbikeqyrsi

27. El Azizu : Fuqiploti, Madheshtori

28. El Xhebaru : I Gjithefuqishmi

29. El Mutekbbiru : I Madherishmi

30. El Haliku : Krijuesi

31. El Bariu : Filluesi

32. El Musavviru : Formedhenesi

33. El Gaffaru : Gjithefalesi

34. El Kahharu : Mposhtesi

35. El Vehabu : Dhuresi

36. Err Rrezaku : Furnizuesi

37. El Fettahu : Zgjidhjedhenesi

38. El Alimu : I Gjithedituri

39. El Kabidu : Shtrenguesi

40. El Basitu : Dhenesi

41. El Hafidu : Perulesi

42. Err Rafiu : Lartesuesi

43. El Muizzu : Ngritesi

44. El Mudhil-lu : Nenshtruesi

45. Es Semiu : Degjuesi

46. El Besiru : Veshtruesi

47. El Hakemu : Gjykuesi

48. El Adlu : I Drejti

49. El Latifu : I Buti

50. El Habiru : I Gjithinformuari

51. El Halimu : Perdellimtari

52. El Adhimu : Madheshtori

53. El Gafuru : Folesi

54. Esh Shekuru : Mirenjohesi

55. El Alijju : I Larti

56. El Kebiru : I Madhi

57. El Hafidhu :  Ruajtesi

58. El Mukitu : Udhqyesi

59. El Hasibu : Llogarimarresi

60. El Xhelilu : Fisniku

61. El Kerimu : Bujari

62. Err Rrekibu : Vegjeluesi

63. El Muxhibu : Lutje pranuesi

64. El Vasiu : Gjitheperfshiresi

65. El Hakimu : I Urti

66. El Vedudu : I Dashuri

67. El Mexhidu : I Lavdishmi

68. El Baithu : Ringjallesi

69. Esh Shehidu: Deshmuesi

70. El Hakku : I Verteti

71. El Vekilu : Perkujdesesi

72. El Kavijju : I Forti

73. El Metinu 
: I Pathyeshmi

74. El Velijju : Mbrojtesi

75. El Hamidu : I Falenderuari

76. El Muhsi: Gjithenjohesi

77. El Mubdiu: Nismetari

78. El Muidu: Rikrijuesi

79. El Muhji: Jetedhenesi

80. El Munitu: Jetemarresi

81. El Hajju: I Gjalli

82. El Kajjumu: I Perjetshmi

83. El Vaxhidu: Krijuesi i universit

84. El Maxhidu: I Nderuari

85. El Vahidu: I Vetmi

86. Es Samedu: Strehimtari

87. El Kadiru: I Fuqishmi

88. El Muktediru: I Gjithmundshmi

89. El Mukaddimu: Nismetari 

90. El Muehhiru: Paslenesi

91. El Evelu: I Pari

92. El Ahiru: I Fundit

93. Edh Dhahiru: I Dukshmi

94. El Batinu: I Padukshmi

95. El Vali: Udheheqesi

96. El Mutealu: I Gjithelartesuari

97. El Berru: Mireberesi

98. Et Tevabu:
 Pendimpranuesi

99. El Muntekimu:
 Ndeshkuesi

100. El Afuvvun: Mekat falesi

101. El Erreufu: I Dhembshuri

102. Malikul Mulki: Pushtetmbajtesi

103. Dhul Xhelali vel Ikram: Atij i takon Madheshtia dhe Nderi

104. El Muksitu: 
Drejtesidhenesi

105. El Xhamiu: Tubuesi

106. El Ganijju: I Pasuri

107. El Mugnijju: Pasuridhenesi

108. El Maniu: Privuesi

109. Ed Darru: Demsjellesi

110. En Nafiu: Dobipruresi

111. En Nuru: Drita

112. El Hadi: Udhezuesi

113. El Bediu: Shpikesi

114. El Baki: I Perhershmi

115. El Varithu: Traseguesi

116. Err Reshidu: Frymezuesi

117. Es Saburu: Durimtari

118. Melek: Engjull

119. Xhibrili / Xhebraili: Meleku i shpalljes

120. Mikail: Meleku qe drejton dukurit si; fryrja e eres, shiu, krijimi i stineve, furnizimi i njerezve

121. Israfil: Meleku e cili Diten e Kiametit do ti fryje Birit (Sur).

122. Azrail: Meleku i vdekjes

123. Kiramun katibin: Melekes shkrues. Jane dy melek qe shoqerojne cdo here njeriu. Njeri shkruan punet e mira tjeter punet e kqia.

124. Munker ve Nekir: Jane meleket qe marrin pyetje cdo person pasi te jet fut ne varr.

125. Nebij: Mbartesi, Pejgamber

126. Resul: I Derguari i Allahu, Pejgamber p.sh ; Profeti i fundit Muhammedi a.s.

127. Alejhisselam: Paqaj qofte mbi te. Kur permendet emri i nje Pejgamberi duhet te thuhet pas emrin "Alejhisselam" ndersa ne shkrim shkruhet shkritimisht "a.s."

128. Vahjji: Shpallje

129. Suhufe:  Fletushka (Keto iu kan zbritur; Ademit a.s. 10 cop, Idrizit a.s. 30 cop, Shitit a.s. 50 cop, Ibrahimit a.s. 10 cop)

130. Teurat: Liber i zbritur nga Allahut profetit Musa a.s.

131. Zebur: Liber i zbritur nga Allahu xh.sh. profetit Davud a.s.

132. Inxhil: Liber i zbritur nga Allahu xh.sh. profetit Isa a.s.

133. Kur'an: Liber i zbirtur nga Allahu xh.sh. profetit Muhammed a.s.

134. Mus'haf: Eshte nje nga emrat e librit te bekuar Kur'anit te madhnueshem.

135. Kiraa-et: Leximi apo kendimi i drejte i rreshtave te Kur'anit.

136. Sure: Kapitull /  Pjese

138. Ajet: Fjali / rresht

139. El Fatiha: Hapja (sure e Kur'anit)

140. El Bekare: Lopa (sure e Kur'anit)

141. Al Imran: Familja e Imranit (Sure ne Kur'an)

142. Nisa: Grate (sure ne Kur'an)

143. El Maide: Sofra e shtruar (sure ne Kur'an)

144. En Am: Begatite (sure ne Kur'an)

145. El Araf: Lartesite (sure ne Kur'an)

146. El Enfal; Plaçka e luftes (sure ne Kur'an) 

147. Et Teube: Pendimi (sure ne Kur'an)

148. Junus: Emri i Pejgamberit Junus a.s.  (sure ne Kur'an)

149. Hud: Emri i Pejgamberit Hud a.s. (sure ne Kur'an)

150. Jusuf: Emri i Pejgamberit Jusuf a.s (sure ne Kur'an) 

151. Er Rad: Shkreptim (vetetim) (sure ne Kur'an)

152. Ibrahim: Emri i Pejgamberit Ibrahim a.s (sure ne Kur'an)

153. El Hixhr: Lugin shkembore (Sure ne Kur'an)

154. En Nahl: Bleta (sure ne Kur'an)

155. El Isra; Udhetimi i ngjitjes (udhetim i nates) (sure ne Kur'an)

156. El Kehf: Shpella (Sure ne Kur'an)

157. Merjem: Nena e Profetit Isa a.s. (Sure ne Kur'an)

158. Ta Ha: Kete shkronja jane shkurtime qe ndodhen ne disa sure te Kur'anit dhe se kuptimin e tyre e di Allahut xh.sh. (Sure ne Kur'an)

159. El Enbija: Pejgamberet (te Derguarit/te perzgjedhurit) (Sure ne Kur'an)

160. Haxh: Adhurim qe muslimanet e kryejn ne Qabe etj (per ato qe kan mundesi) (sure ne Kur'an)

161. El Muminun: Besimtaret (sure ne Kur'an)

162. En Nur: Drita (Nur) (Sure ne Kur'an)

163. El Furkan: Kriteri i vertetes (i verteti) (Sure ne Kur'an)

164. Esh Shuara: Poet/Poetet (sure ne Kur'an)

165. En Neml: Milingonat (sure ne Kur'an)

166. El Kasas: Rrefimi i vertetes (sure ne Kur'an)

167. El Ankebut: Merimanga (Ankebut) (Sure ne Kur'an)

168. Er Rum: Romaket (Sure ne Kur'an)

169. Lukman: Emri i Profetit Lukman a.s. (Sure ne Kur'an)

170. Es Sexhde; Perulja (adhurim) (Sure ne Kur'an)

171. El Ahzab: Lidhja e madhe (sure ne Kur'an)

172. Sebe: Emer qyteti (Sebe) (sure ne Kur'an)

173. El Fatir: Filluesi i Krijimit (Sure ne Kur'an)

174. Ja Sin: Keto shkronja jane shkurtime qe ndodhen ne disa sure te Kur'anit dhe se kuptimin e tyre e di vetem Allahu xh.sh. (Sure ne Kur'an)

175. Es Saffat: Te vendosurit ne rradh (sure ne Kur'An)

176. Sad: Kjo eshte nje nga shkonjat e gjuhes arabe (sad) dhe kuptimin e saj e di vetem Allahut xh.sh. (Sure ne Kur'an)

177. Ez Zumer: Grupe njerezore (Sure ne Kur'an)

178. Gafir: Folesi (Sure ne Kur'an)

179. Fusilet: Shtjellim ne imtesi (Sure ne Kur'an)

180. Es Shura: Keshillimi (Sure ne Kur'an) 

181. Ez Zuhruf: Stolit e arit (sure ne Kur'an)

182. Ed Duhan: Tymi (Sure ne Kur'an)

183. El Xhathijeh: Gjynjezimi (Sure ne Kur'an)

184. El Ahkaf: Dunat e reres (Sure ne Kur'an)

185.Muhammed: Emri i Pejgamberit Muhammed a.s. (Sure ne Kur'an)

186. El Fet'h; Fitorja / Çlirimi (Sure ne Kur'an)

187. Kaf: Kjo eshte nje nga shkronjat e gjuhes arabe (kaf) dhe kuptimin e saj e di vetem Allahu xh.sh. (Sure ne Kur'an)

188. Edh Dharijat: Ererat shperndarese (Sure ne Kur'an)

189. En Nexhm: Ylli (Sure ne Kur'an)

190. El Kamer: Hena (Sure ne Kur'an)

191. Er Rrahman: I Gjithemeshirshmi (Nje nga emrat e Allahut eshte emri Er Rrahman) (Sure ne Kur'an)

192. El Vakia: Ndodhia e madhe (Vakia=Ndodhi) (Sure ne Kur'an)

193. El Hadid: Hekuri (Sure ne Kur'an) 

194. El Muxhadileh; Debatuesja (Sure ne Kur'an)

195. El Hashr: Grumbullimi (Sure ne Kur'an)

196. El Mumtehineh: Gruja ne prove (Sure ne Kur'an)

197. Es Saff: Rreshtimi / Rrresht (Saf; psh safet e namazit) (Sure ne Kur'an)

198. El Xhuma: Dita e Xhuma / Bashkimi (Sure ne Kur'an)

199. El Munafikun: Hipokritet /Munafik = Hipokirt (Sure ne Kur'an)

200. Et Tegabun: Humbja  (Sure ne Kur'an)

201. Et Talak: Shkurorezimi (Sure ne Kur'an)

202. Et Tahrim; Ndalimi (Sure ne Kur'an)

203. El Mulk: Mbisundimi (Sure ne Kur'an)

204. El Kalem: Kalem  (Sure ne Kur'an) 

205. El Hakkah: E verteta e pashmangshme (Sure ne Kur'an)

206. El Mearixh: Rruget e ngjitjes (sure ne Kur'an) 

207. Nuh; Emri i Pejgamberit Nuh a.s. (Sure ne Kur'an)

208. El Xhin: Xhind (krijes e krijuar nga zjarri) (Sure ne Kur'an)

209. El Muzzemil: I mbuluari (Sure ne Kur'an)

210. El Muddethir: I mbeshtjelluri (Sure ne Kur'an)

211. El Kijame: Ringjallja (Sure ne Kur'an)

212. El Insan: Njeriu / Insan = Njeri (Sure ne Kur'an)

213. El Murselat: Te derguarit (Sure ne Kur'an)

214. Nebe: Lajmi i madh (Sure ne Kur'an)

215.En Naziat; Ata qe nxjerrin shpirtrat (Sure ne Kur'an)

216. Abese: I vrenjturi (Sure ne Kur'an)

217. Et Tekvir: PalosjeKa kuptimin e fshehjes apo mbeshtjelles se dielli paso do humbas drita e tij (Sure ne Kur'an)

218. El Infitar: Plasja e madhe (Sure ne Kur'an)

219. El Mutaffifin: Mashtruesit (Sure ne Kur'an)

220. El Inshikak; Çarja e madhe (Sure ne Kur'an)

221. El Buruxh: Yjet e medhenj (Sure ne Kur'an)

222. Et Tarik; Vizitor (vizitor i nates) (Sure ne Kur'an)

223. El A'la; Me i larti (Sure ne Kur'an)

224. El Gashijeh; Mbulimi (Sure ne Kur'an)

225. El Fexhr; Çelja e dites (zbardhja e dites) (Sure ne Kur'an)

226. El Beled: Qyteti (Sure ne Kur'an)

227. Esh Shems: Dielli /Shem=diell, (Sure ne Kur'an)

228. El Lejl; Nata (Sure ne Kur'an)

229. El Duha: Paraditja (Sure ne Kur'an)

230. El Inshirah: Hapja e gjoksit (Sure ne Kur'an)

231. Et Tin: Fiku (Sure ne Kur'an)

232. El Alak; Gjaku i mpiksur (Sure ne Kur'an) (Etapat e krijimit te njeriut)

233. El Kadr: Nata e percaktimit / vendimtare (Sure ne Kur'an)

234. El Bejjineh: Deshmia e qart (Sure ne Kur'an)

235. Ez Zelzele: Dridhja e madhe (Sure ne Kur'ani)

236. El Adijat: Vrapuesi (Sure ne Kur'an)

237. El Karia: Renia e ores (sure ne Kur'an)

238. Et Tekathur; Deshira ambicioze (Sure ne Kur'an)

239. El Asr; Koha (Sure ne Kur'an)

240. El Humezeh: Shpifesi (Sure ne Kur'an)

241. El Fil ; Elefanti (Sure ne Kur'an)

242. Kurejsh: Kurejshet. Emer fisi (Sure ne Kur'an)

243. El Maun ; Nderet e vogla (Sure ne Kur'an)

244. El Keuther; Gjith te mirat /  Emer lumi ne xhennet (parajs) (Sure ne Kur'an)

245. El Kafirun: Jobesimtaret (Sure ne Kur'an)

246. En Nasr: Ndihma e Allahut (Sure ne Kur'an)

247. El Mesed: Litar me fije hurme (Sure ne Kur'an)

248. El Ihlas: do te thote sinqeritet, çiltersi. Pra eshte surja qe tregon mbi pastertin e besimit ndaj Allahut xh.xh. Surja El Ihlas eshte e njohur mbi vleren e saj aq sa ajo ka 1/3 e Kur'anit.

249. El Felek; Agimi (Sure ne Kur'an)

250. En Nas; Njerezit (Sure ne Kur'an)

251. Ilm; Dituri

252. Xhennet; Parajse

253. Xhehenem: Ferr / zjarr

254. Et tevhid: Besimi ne nje Zot

255. Ehli sunnet: Tradicionalist

256. Iman; Besim ne Krijuesin e Gjithesises, qe eshte Allahu xh.sh.

257. Imam: Pris qe drejton lutjen (namaz) qe ne shqiperi populli i thote Hoxhe.

258. Ihlas: Sinqeritet

259. Ihsan: Ndjesia sikur e shikon Allahun dhe Allahu te shikon ty.

260. Munafik: Dyfytyresh

261. Mysliman ose Musliman: Quhet ai person qe ka deshmuar Shehadetin pra ai qe beson dhe adhuron Allahun xh.sh.

262. Hoxhë: Do te thote Mesues por ne shqiperi populli hoxhe i thone personit qe drejton ritet fetare islame.

263. Din: "Besim". Ne perkthim te drejperdrejte nga arabishtja ne gjuhen shqipe perkthehet fe, por ne rastin e terminilogjis islame ka kuptimin e besimit ne Allahun xh.sh. 

264. Muxhize: Mrekulli

265. Hafiz: Eshte personi qe di te gjithe Kur'anin permendesh.

266. Xhami: Vend ku myslimanet falen pra vendi ku myslimanet i drejtohen Allahut xh.sh.

267. Mesxhid: Vend ku myslimanet kryejne falje por ndryshe nga xhamia mesxhidi nuk ka minare. Po ashtu me fjalen Mesxhid kuptohet sall falje e cila nuk eshte dhe aq masive per publikun psh; mund te behet mesxhid nje dhome tek nje kamp punetoresh, apo ne konvikt, araport etj.

268. Ezan: Eshte thirrja qe tregon hyrjen e kohes per lutje. Ndryshe quhet thirrja qe u drejtohet njerezve per te lutur Allahun xh.sh. Kjo thirrje behet 5 here ne dite ne xhami.

269. Muezin: Eshte personi i cili ne xhami therret ezanin 5 here ne dite.

270. Minare: Eshte ndertese e rrebullaket e cila ndodhet bashke me objetin (vendin ku falen muslimanet). Minarja eshte e gjate dhe sipas rastit ka 1 , 2 apo 3 sheref (vend ku qendron muezini per te thirr ezanin) Minarja eshte e gjate me gjellim qe zeri i Muezinit te ndigjohet sa me shum dhe large nga besimtaret.

271. Mihrab: Vendi ku drejton namazet (lutjet) imami.

272. Mimber: Vendi i ngritur qe ne kohet tona kuptohet vendi ku ndodhen disa shkall te ndertuara brenda faltores (xhamis). Ne kete vend imami mban ligjeratat e dites se Xhuma dhe Bajramet. Kjo ligjerat gjuhet hutbe.

273. Kible: Drejtimi qe bejne myslimanet kur falin namzin duke ju drejtuar Qabes se madheruar.

274. Nijet: Vendosje. Pra berja nijet psh per faljen e namazit te xhumas, ose pershembull per dhenien e nje sadakaje etj.

275. Namaz: Lutjet qe myslimanet i bejne Allahut xh.sh. 5 here ne dite. Perve 5 koheve te namazit farz jane edhe namazet synet, po ashtu tek obligimet (farz) eshte Namazi i Xhumas. Namaze te tjera jane; namazi  vitrit (vitri dmth tek) namazi nafile, vaxhib si psh: Namazi i Fiter bajramit, Kurban bajramit , namazi i teravis. Po ashtu jane dhe namazet si; namazi i xhenazes, namazi i vitrit, namazi i istihares, nemasi ne rastin e eklipsit , namazi i tevubes (pendeses) , namazi haxheti (nevojtarit) etj.

276. Mekkede: Jane dy rekatet e fazrzit te sabahut, kater farzet e drekes, dy rekatet pas farzit te drekes, dy rekate pas fazrzit te akshamit, dy rekate pas farzit te jacize.

277. Sunnetet gajri: jane kater rekate para farzit te ikindise dhe kater rekate para namazit te jacise.

278. Kaza: Falaja e namazit pasi ti kete kaluar koha quhet Kaza.

279. Ruknet: Shtyllat psh rruknet e namazit (shtyllat e namazit)

280. Tekbir: Me tekbir kuptojme te lartesuarit e Allahut duke thene: "Allahu Ekber" dmth Zoti eshte me i Madhi. Me tekbir myslimani lidhet ne namaz.

281. Kijam: Qendrimi ne kembe gjate faljes se namazit.

282. Rekat: Pjese te namazit

283. Ruku: Perkulje

284. Sexhde: Ulja e ballit dhe e hundes ne toke. Pervec faljes se namazeve eshte edhe sexhdja qe behet per ato ajete ne te cilat myslimani kur i lexon duhet te bej sexhde. Keto ajet gjendet tek surja Araf, Rrad, Nahl, Isra, Merjem, Haxh, Furkan, Neml, Sexhde, Sad, Fusilet, Nexhm, Ishikak dhe Alek.

285. Sexhde sehvi: Kjo sexhde behet kur harron nje pjese ne leximin e Kur'anit, apo numrit te rekateve te namazit.

286. Et tehijatu: Ulja qe behet gjate faljes se namazit.

287. Tadilul erkan: Zbatimi i rregullit i shtyllave te namazit vazhib

288. Xhemat: Bashkesia (grup) ndjekes apo bashkesia e njerezve qe fal namazin ne te njejten kohe ne nje vend.

289. Saf: Rresht, vendosja ne rresht, kjo gjate faljes se namazit farz.

290. Sutreh: vendosja e nje sendi para vetes (kjo kur je duke fal namazin dhe para vetes kalojne njerez).

291. Saum: Agjerim , pra agjerimi i muajit ramazan etj.

292. Syfyr:Koha kur myslimanet para agimit zgjohen per te ngrene quhet syfyr.

293. Iftar; Kohe kur myslimanet u lejohet te çelin iftarin duke pi uje etj. Iftari behet kur te jete bere aksham.

294. Fidja: Detyrimi qe japin njerezit kompensim material te cilet nuk mund te agjerojne per shkak te pleqerise, semundjes se vazhdueshme, duke ushquer keshtu nje te varfer cdo dite.

295. Kefaret: Ai i cili e prish me vetedije me qelli agjerimin oblikohet me kefaret dmth kudershperblim qe do te thote; obligohet te agjeroj dy muaj henor pa nderprerje, ose te liroje nje skllav, nese ska mundesi ose te ushqej 60 te varfer me dy vakte ushqimi drek e darke. Dhe kjo te kembim te nje dite te prishur agjerimi.

296. Itikaf: Qendrim. Personi i cili qendron ne xhami ne 10 ditet e fundit te ramazanit, me qellim kryerjen e ibadetit, kerkimin e nates se kadrit etj. Itikafi nuk eshte detyrim.

297. Lejletul: Nate

298. Lejletul Kader;  Kader do te thote percaktim, caktim, miresi etj. Kjo eshte nata me e madhe ne boten islame dhe ajo bie ne netet tek gjate dhjete diteve te fundit te muajit ramazan.

299. Vaiz: Quhet imami qe mban predikim para se te hyje koha e faljes se namazit te xhumase.

300. Zekat: Shtim, rritja. Sasia me te cilen eshte obliguar myslmani qe ka kap kushtet qe e obligojne per dhenien e zekatit i cili jepet ne ar, argjend, monedh, kafshe, ne mallra tregtie, zekati i xeherore (nentokesore te ngurt, pasuri e ngrut qe nuk shkrihet, pasur qe eshte ne gjendje te leget) dhe pasuria te fshehur ne toke, zekati ne bereqet (miresit) tokes psh. Zekati eshte nje nder pese shtyllat e islamit.

301. Nisab: Koute, sasi. Psh. Nisabi i Zekatit.

302. Mikat: Vendi ku behet nijeti para fillimit te haxhit su dhe vendi ku veshet ihrami.

303. Ihram: Veshje e vecante qe bejne haxhileret ne Qabe.

304. Izar: Pjesa e poshtme e ihramit

305. Rida: Pjese e siperme e ihramit.

306. Haxh: Ibadet qe myslimanet e kryejne per hir te Allahut duke shkuar ne Qaber dhe kryer ritet e percaktuar me kete rast quhet Haxh. Haxhi eshte obligim per myslimanet qe kan mundesi per kryerjen e tije. Haxhi eshte nje nga pese shtyllat e myslimanit.

307. Umre: Eshte ibadet sic kryet haxhi por qe nuk eshte obligim.

308. Haxhi Ikran: Eshte nijeti i cili bashkohet per kryerjen e Umres dhe Haxhit.

309. Haxhi temettu: 
Behet kur haxhiu pasi vesh ihramin me nijet te kryerjes se Umres dhe Haxhit me nje udhetim gjate muajve te haxhit. Ben tavaf dhe sajin e Umres, pas berjes se tavafit dhe sajit te umres, qethet etj dhe jeton ne Mekke me veshje normale, pastaj per haxh vesh ihramin dhe kryen haxhin etj.

310. Tavaf: rrotullim , rrotullim rreth qabes. Ky rrotullim behet shtat here. Kater rrotullimet e para jane farz tre te fundit jane vazhib.

311. Sajj: Ecje ne kembe mes Safas dhe Merves. Kjo behet gjate kohes se haxhit.

312. Haxherul esved: Guri i zi , ne qabe.

313. Telbije: Te thuash lutjen: "Lebbejke Allahume lebejk..." eshte synet dhe thuhet 3 here.

314. Bedel: Haxhi qe nje person e kryen per tjeterin.

315. Ihram: Te ndalosh dicka qe eshte lejuar ose Berja njete per kryerjen e haxhit .

316. Tavafuz zijare: gjuatja me gurales e shejtanit ne diten e pare te Bajramit.

317. El uhdije: berje kurban e kafsheve qe i kalejuar Allahut dhe kurbeni behet per hir te Allahut.

318. El Ud-hijetu: Kurban

319. Qefin: Te mbeshtjellurit e te vdekurit me bez prej pambuku me ngjyr te bardhe quhet qefin.

320. Talkin: Lutje qe behet pasi te jet bere falja e namazit te xhenazes.

321. Ihsan: Te adhurosh Allahun xh.sh dmth te adhurosh Allahun sikur e shikon Ate edhe pse ti nuk e shikon, Ai te shikon ty.

322. Ihlas: Sinqeritet

323. Hak: E vertet. Po ashtu Hak apo Hakkun eshte nje nder emrat e Allahut xh.sh.

324. Shukr; Falenderim (Falenderimi qe i behet vetem Allahut) Nga kjo fjal kemi ; Shukur (gjithfalenderuesi), shekur etj.

325. Shirk: Vjen nga fjala Eshrak qe do te thote ti vendosesh dikujt ortak.Eshte ai qe beson ne bestytni. Ne kuptimin islam me shirk kuptohet personi i cili ne vend qe ti lutet e te besoj vetem Allahun xh.sh. , shkon dhe ndjek besimet sic eshte ai pagan apo bestytni etj. Personi qe ben shirk quhet mushrik qe do te thote ti besh Allahu nje ortak.

326. Kafir: Mohus i Allahut

327. Kufer: Personi qe ben dicka dhe e mbulon por ne aspektin islam do te thote mosbesim pra ai qe nuk pranon ato qe Allahu xh.sh. ka thene.

328. Farz; quhen detyrimet (obligime) fetare ndaj Allahut xh.sh. i cili ia ka urdheruar njeriut. Keto urdhera jane te pasqyruara ne librin e bekuar te Kur'anit.

329 Farz ajn: detyrim idnividual , psh 5 kohet e namazit, agjerimi i ramazanit etj. Kjo per te dy gjinit.

330. Farz kifaje: detyrim kolektiv , psh namazi i xhenazes

331. Vaxhib: Veper qe kerkohet te zbatohet patjeter eshte afer farzit. Psh leximi sures Fatiha ne namaz, sadakaja e fitirit etj.

332. Nafile: Namaz vullnetar

333. Sunnet; Quhen keshillat apo veprat qe ka bere i derguari i Allahut profeti Muhammed a.s. Termi sunet perdoret edhe per lutje e cila quhet "namazi sunnet" i cili falet pas farzit.

334. Mustehab: Eshte veprim nga syneti por qe Profeti Muhammed rralle here e ka bere.

335. Haram: Quhen veprat e ndaluara nga Allahu xh.sh. si; Ngenja e mishit te derrit, pijeve alkolike etj.

336. Mekruh: Veper e papelqyr

337. Mekruh tahrim: Eshte ajo veper e cila kerkohet te mos kryehet ne menyre te prere.

338. Mekruh tenzihen: Eshte ajo veper qe kerkohet te mos kryehet por jo ne menyr te prere.

339. Mubah: Eshte ajo veper per te cilen nuk eshte kerkuar veprim ose mos veprim i saj.  Psh te ulesh kur do pish uj.

340. Salih: Eshte veper e vlefshme 

341. Fasid: Vepra te prishura ne cilesi por ja ne ecence

342. Batil: Jane vepra qe jante te prishura ne cilesi dhe ecenve

343. Mendub: Veper e pelqyer

344. Kifaje: Mjaftueshem

345. Kunut : I nenshtruar (Duaja e Kunutit)

346. Salatu Duha : Namazi i paradites

347. Salatul Huxheh : Namazi ne rast nevoje

348. Teube : Pendim

349. Salatul Teube : Namazi i pendeses

350. Saltul Kusuf : Namazi i eklipsit

351. Ruku : Perkulje

352. Sexhde : Perulje

353. Resul ; I derguar i Allahut (Pejgamber)

354. Kaza : Me vones

355. Nebij : I derguari i Allahut (Pejgamber)

356. Haxh : Adhurim ndaj Allahut. Nje nga pese shtyllat e Islamit. Haxhi behet duke vizituar Qaben dhe disa rite te tjera fetare. Ai qe kryen haxhin mund te quhet Haxhi.

357. Araf :  Vend i lart, Mal  (Interval po ashtu ka kuptimin e Njeriut te kulturuar fetare dhe shpirteror.)

358. Hadith : Fjalet qe ka thene profeti Muhammed a.s.

359. Sened : Zinxhir (behet fjale per zinxhirin e trasmetuesve te hadithit)

360. Sahih : I sakt /Vertet (Hadith Sahih)

361. Hasen : I mir (Hadith Hasen)

362. Daif : I dobet (Hadith daif)

363. Mevlud : Ditelindje

364. Mumin : Besimitari i cili zbaton ato qe Allahu ka thene.

365. Hadith Sahih : Transmetim i sakte i fjales profetike (Me fjalen Sahih kuptojme qe zinxhiri i transmetuesve eshte i plote).

366 .Hadith Hasen : Transmetim i mir (dmth qe ne zinxhirin e transmetuesve ka nje mangesi te vogel por eshte Hasen (I mir) duke iu afruar hadithit Sahih).

367. Hadith Mursel : Transmetim i cili ne fund permendet emri i nje tabini i cili ka jetuar me sahabet e Profetit a.s.

368. Hadith Garib : Jane ato hadithe qe jane vetem nje trasnmetues.

369. Hadith Merfu : Jane ato hadithe qe permendin fjale, vepra, miratime apo levije trupore te cilat ia atribojn apo delegohen Profetit a.s.

370. Hadith Meukuf : Quhen ato sjellje, fjale apo vepra te nje sabahi (shok i profetit a.s.)

371. Mevdu : Hadithe te shpikura ose te fabrikuara, te trilluar

372. Selef : Pasardhesit e profetit Muhammet, ndersa nga ana terminologjike nenkuptohet brezi i shokeve te Profetit, duke u pasuar me pas ndjekesit te cilet quhet tabiine, e me pas tabitabinet etj.

373. Sahab : Bashkekohesit apo shoket e profetit. Ne aspekti fetare islam Sahab quhet te gjitha ta qe e kan shikuar dhe jetuar me profetin Muhammed a.s.

374. Ixhmai : Konsensus. Njesimi i mendime te dijetareve islam.

375. Kijas : Analogji. Formulimi i nje dispozite

376. Teklif : Urdherimi i njerezve

377. Mukelef : Personi pergjegjes fetarisht quhet Mukelef

378. Medhheb : Shkolle juridike

379. Ilmul kelam ; Apologjetik . Ilmu kelami merret me dispozitat si ceshtja e besimit ne Allahun h.sh, meleket, shpalljet, pejgamberet, Dita e Gjykimit etj.

380. Ilmul ahlak : Eshte shkenca e cilat merret me studimin nomrmave te sjelljest se mire te detyruar per besimtarin  si dhe largimi nga e keqja.

381. Ilmul fikh ; Eshte shkenca e cila merret me studimin e dispozitave praktike qe perfshin veprime konkrete praktike te besimtarit e cila njihet ndryshe edhe si Jurisprudenca islame.

382. Muhadram : Quhen njerezit te cilet gjate kohes se profetit jane bere musliman.

383. Amel : Do te thote pune

384. Dua : Lutje qe behet drejtuar Allahut xh.sh

385. Teube : Pendim. Ne kete kuptim eshte edhe fjala Inabe.

386. Istigfar : Ti kerkosh Allahut falje

387. Sheriat ; Ligjet hyjnore. 

388. Mehr : Dhurata e kurores se marteses

389. Teslim : Quhet thenia "Es selamu alejkum ve rahmetullah" (ne namaz)

390. Teshehud : Quhet "Et tehijati" lutja qe behet ne namaz

391. Adl : Drejtesi

392. Alhak : Etik, moral  

393. As'hab : Shok (Shok te Profetit a.s.)

394. Ilahi : Hynor. ilahi quhen edhe kenget islame.

395. Mutekelimin : Studuesit qe merren me dispozitat islame

396. Ilmul Kelam : Dispozitat islame (Akaid, Amel, Ahlak etj)

397. Usuliddin : Themelet e fese

398. El firkatudalle ; Sekete te devijuara 

399. Muhtar : I zgjedhur, (ne kohen e Perandoris Osmane ky terme perdorej per Kyreplak)

400. Rafidij : Refuzues (sekt i dal nga sekti shit Zejdi)

401. Murxhiet : Skeptikt

402. Mutezili : Shkolla qe njihet si shkolla e pare ne shkencen e Ilmul Kelamit

403. Murtekibul kebir : Gjynahqar i madh

404. Ez Zuhad : Asket

405. Safije : Quhet ato qe merrem me me Tesavuf

406. Tesavuf : Mistike

407. Kadirij : Sekt i dalur nga Tesavufi

408. Rifai : Sekt i dal nga Tesavufi

409. Hafijj : Pa ze

410. Muridin : Trashigues (nxenes)

411. Nasihat : Keshill

412. Jethrib : Eshte emri i vjeter i qytetit te Medines

413. El Emin : Besniku. Kur Mekasit shikuan sinqeritetin e Profetit Muhammed a.s. e quajten ate El Emin = Besniku

414. Akid : Besim

415. Akaid : Shkenca qe merret me shkencen e besimit.

416. Sheriat : Ligj, legjislativ

417. Fukaha : Jurist

418. Sunnet : Tradita e profetit

419. Zekat : Dhenia e nje pjese te caktuar te pasurise e percaktuar sipas rregullave islame

420. Nikah : Kurorezim (akt i kurorezimit te nje çifiti (burr-grua) sipas fese islame)

421. Mehr ; Dhurata e marteses (sipas fese islame)

422. Kijas ; Analogji . (barazim, krahasim, matje etj)

423. Rida ; Kenaqje

424. Bela ; Fatkeqsi

425. Meut : Vdekje

426. Ahiret : Jeta e pertejme

427. Hashr ; Grumbullim

428. Hisab : Llogaridhenie

429. Mizan : Peshore

430. Shefat : Ndermjetesim

431. Sirat : Ura e Siratit

432. Meikat : Vendi ku veshen haxhileret.

433. Sahabi : Pasus i Profetit ose bashkekohes (shoke) te Profetit.

434. Muhaxhir : Emigures

435. Ihlas ; Sinqeritet

436. Ihsan : Miresi

437. Velajet : Kujdestari

438. Tevekkul : Dorezim

439. Tesavuf : Mistika islame. Shkenca qe merret me mistiken islame.

440. Gaffet : Indiferentizem

441. Bekabilah : Gjetja e pavdekesise me Zotin

442. Hazed : Zili e keqe

443. Kannat : Ngopje

444. Tadhim : Zbatim

445. Shefkat : Dhembshuri

446. Salih : Pune e mir. Po ashtu edhe emri i profeti Salih a.s.

447. Sadik : Besnik

448. Riza : Pelqim por nganje here ka dhe kuptim; Per hir (psh per hir te Zotit)

449. Mahsher : Ringjallja. Dita e mahsherit.

450. Zeban : Ndeshkues (Meleket ndeshkues)

451. Evlijaullah : Njerez te afert te Allahut

452. Uzlet : Masë

453. Fejz : Frymezim

454. Tevexhuh : Kthem nga Zoti

455. Hudi : Orentues (Sifat i Allahut xh.sh)

456. Levhi Mahfudh : Pllaka e kujdeses ne te cilen eshte e ruajtur cdo gje.

457. Rija : Shtirja (shtiret sikur)

458. Ai'neh : Shitbleje e fshete. Quhet e fshte me qellim fshehjen e kamates.

459. Fikh : Jurispundece islame

460. Istihsan : Situate inpunuese duke e kthyer ne norme te justifikueshme gjerat e ndaluara. Koncept i jurispudences "Fikh".

461 .Mesalihul Mursele : Kuptohet parimet e parapelqimit te me se mires. Koncepet i Fikhut.

462. Istislah : Interes i pergjithshem. Koncept i Fikhut.

463. Xhizje : Taks simbolike qe paguhet nga jomyslimanet per te treguar mbindjen ndaj Sundimit (shtetit) islam, pasi islami jomuslimaneve u granton sigurin dhe jeten e tyre dhe ato ndryshe nga myslimanet nuk marrin pjese ne luften e thirrur nga sundimtari mysliman. Me fjale te tjera xhizja eshte ne vend te mbrojtjes ushtarake te cilen shteti e kryen per banoret e siguruar . Nese shteti nuk i mbron, nuk ka te drejte te marre xhizjen.

464. Elhade : Gjykim

465. Adlije : Gjykate

466. El Hukmu : Vendim apo gjykim.

467. Halif : 
Udheheqes

468. Rashidin : Te udhezuar

469. Xhunub : Papasterti (kur ejakulohet mashkulli)

470. Et Tahare : pastrim

471. En nexhasetu : Papasterti fizike 

472. Sur ; Uji i mbetur qe nuk ka levizur

473. El Vudu : Abdest  ose larja me uje e nje pjese te caktuar te trupit. Muslimanet marrin abdest per te lexuar Kur'anin, fal namazin etj.

474. Mes-h : Ferkimi me dore te largur i nje te katerten e kokes, kjo gjate marrjes se abdesit. Po kjo fjale perdoret per meset apo ato lloj çorapesh qe mbulojne nyjen e kembes dhe qe nuk teperdon uji i lehte. Ata qe mbaj mes-h kan si kohe mesatare per ti mbajt ne kemb pasi te ken marr abdes dhe i veshin mes-hin rreth 24 ore deri ne 72 ore. Kjo perdoret ne udhetime.

475. Adab : Sugjerime

476. Gusul : Te pastruarit me uje, te lash dicka me uje. Myslimanet kur behet e papaster bejne Gusull duke lar te gjith trupin, kjo eshte obligim minimumi nje here ne jave. Patjeter eshte e detyrueshme te besh gusull kur nje person ejakullohet apo ben mardhenie intime.

477. Nifas : Gruaja lehone

478. Hajz : Grat me zakone , ose menstruacione

479. Xhunub : Kur burri prishet , dalja e spermes. Ne keto kushte e ka detyrim marrjen e gusulit pra larjen e gjithe trupit.

480. Tejmum : Synim . Symi i zevendeisimit te abdesit kur nuk gjendet uje etj.

481. Berzah : Jeta e varrit

482. Mahsher : Grumbulli i llogaridhenies

483. Iblis : Djalli 

484. Hixhret; Shperngulje. Shperngule e bere ne kohen e Profetit Muhammed a.s.

485. Muhaxhir: Emigrante

486. Ensar; Ndihmes ( Ensar jane quajtur banoret e qytetit te Menides qe priten emigrantet te cilet erdhe bashke me Profetin Muhammed a.s.

487. Ihram; Veshje ose mbules e bardhe , jane dy copa te bardha pa qepje qe i veshin haxhileret meshkur gjate kohes se Haxhit ose Umres.

488. Kufe; Qytet ne Irak

489. Tabiin; Brezi i dyte i myslimaneve te cilet kan njohur shoket e profetit Muhammed a.s.

490. Kaside; Poem per te lavderuar dike

491. Fitne; Perçarje / ngaterres

492. Xhenaze; Ceremoni mortore

493. Alemi eruah: Bota e shpirtrave

494. Sure; Kapituj. Pra suret e Kur'anit

495. Xhuz; Pjese , kuptohet me pjese te Kur'ani i cili ka 114 sure te ndara ne 30 xhuze. Cdo xhuz ka 20 faqe Kur'anor.

496. Leuhi Mahfudh; Libri  ku Allahu ka shkruar cdo gje qe do te ndodhe nga fillimi deri ne fund.

497. Muamelat; Kodi i te drejtave civile

498. Fikh; Jurisprudenca islame

499. Misvak; Lloj bime e cila eshte perdorur qe ne kohet e hershme si furçe dhembesh 

500. Vali; Guvernator

501. Dirhem:  Monedhe argjendi tre gramshe.

502. Multezem: Pjesa midis deres se Qabes dhe Gurit te Zi

503. Nexhaset; Papasterti

504. Xhunub: Eshte personi qe nuk pastrohet pas mardhenieve intime, ose nxjerrjes se spermes.

505. Gusel: Quhet larja e plote e trupit , kjo e domosdoshme (detyrim) pas marredhenieve intime ose ejakulimit.

506. Tejmum; Ne aspektin islam i referohet te kerkuarit e dheut per te fshir fytyren dhe duart me qellim pergatitjen per namaz, kjo behet kur nuk ka uje.

507. Hajz; Mebstruacione

508. Dhuhr; Namazi i drekes

509. Asr: Namazi i pasdites ikindia

510. Et Tahara: Pastrim

511. Radij Allahu anhu: Zoti qofte i kenaqur me te.

512. Hadith; Eshte fjala , keshilla apo vepra e profetit Muhammed a.s.

513. Hadith El mudtarib; Jane ato transmetime te cilat behen nga dy pal transmetuesisht qe jane ne kundershtim, pra cfare e thote njeri nuk e thote tjetri.

514. Meukuf; Eshte ai hadith i cili ka gjurmet tek nje sahab (i cili ka jetuar ne te njejten kohe kur ka qene gjall dhe profeti) dhe jo direkt nga Profeti.

515. Mualel: Eshte ai hadith i cili ne pamjen e pare nuk te jep te kuptosh qe eshte i dobet, por nese thellohesh ne studimin e tij gjen dobesi.

516. Munker; Eshte ai hadith qe transmetohet nga njerez jo te besueshem dhe gjynahqar .

517. Hadith Shadh: Eshte ai transmetim ku nje transmetues i besuar i hadithit vecohet me nje hadith per te cilin nuk ka trasnmetime te tjera qe e perforcojne ate.

518. Mualak: Eshte ai hadith i cili ne fillim zinxhiri (sened) i te cilit kane renje nje , dy a shume trasnmetues .

519. Mutevatir: Eshte ai hadith i cili ne te gjitha fazat eshte transmetuar nga grupe njerezish.

520. Bidat: Kuptohet cdo shtes apo ri ne fe.

521. Zina:
 Kryerja e mardhenieve sekusuale jasht rregullit pra pa qene te kurorezuar. Islami e ndalon kryerjen e mardhenieve seksuale jasht marteses, po ashtu ndalon dhe tradhetin bashkeshortore.

522. Duha:
 Paradite, psh Salatu Duha dmth namazi i paradites.

523. Haxheh: Nevoj, psh Salatul haxheh dmth namazi ne rast nevoje

524. Teube; Pendim , psh Saltu teube, namazi i pendimit.

525. Salatul Istiska: Namazi i kerkimit te shiut

526Vasijet: Porosi

527. Istinxha: Pastrim me uje i pjeseve intime

528. Istixhmar: Pastrimi me mjete si; leter etj te pjeseve intime. Kjo kur nuk ka uje.

529. Hajrat; Ka kuptin e kryerjes se puneve per mir, pra per hir te Allahut e cila njekohesisht eshte ne dobi te njerezve.

530. Ameli Salih; Kryerja e puneve te mira. Amel do te thote; pune, Salih do te thote; e mir, e dobishme, e hajrit

531. Hadeset; Do te thote; Gjendja e papaster truperore dhe shpirterore. Nje i tille eshte i obliguar te pastrohet gusull (dmth larja e gjithe trupit), abdes (dmth larja e disa pjeseve te caktuara te trupit).

532. Nexhaset; Jane ato gjera te papastra, te cilat ne islam quhen Nexhaset. Psh qe namazi te jete i pranuar mysliman ka obligim qe; turpi, rrobat, vendi ku te falet te jene te pastra.

533. Dalale ; Humbje (eshte ne dalale ai qe nuk ndjek rrugen e besimit ne Allahun xh.sh.)

534. Dai; Thirres (njoftues, tallall)

535. Tehexhud; Lutje. Tehexhudi eshte lutje qe myslimanet i bejn Allahut ne mesin e nates. Ky namaz quhet Tehexhud.

535. Terbije; Edukate

536. Zina; Imoralitet

537. Dhimmije; Quhen jo muslimanet qe jetojne ne shtetin mysliman. Per kete nje hadith thote: "Kush i shqeteson dhimin nuk eshte prej nesh."

538. Kefarat; Jane ato pune te mira qe fshijne gjynahet. P.sh, marrja abdest.

539. Derexhat; Jane punet qe e lartesojne njeriun. P.sh ti ushqesh njerezit.

540. Ehli kitab; Keshtu quhen librat e krishterve dhe hebrenjeve

541. Nasiha: Keshille. Profeti Muhammed a.s. ka thene: "Feja eshte keshille (nasiha)..."(Buhari)

542. Ensar; Quheshin banoret e qytetit te Medines, Arabi

543. Sened: Varg, vargu i trasmetueseve te haditheve (fjaleve te profetit Muhammed)

544. Ether; do te thote ; gjurme. Fjala ether eshte sinonim i fjales Hadith

545. El Kuddus: I paster

546. Nebevij: Kuptohen ato gjera qe kan burim profetin Muhammed a.s.

547. Hasen: I mesem, pershembull "Hadith hasen" 

548. Daif: I dobet, pershembull: "Hadith daif"

549. Hafije; I pashpjegueshem. Tek ne kjo fjal keperdoret si: spiun.

550. Merfu; I ngritur. Bashkangjitja e hadithit me Profetin a.s.

551. Kuvliju: Teorik

552. Fialiju; Praktik

553. Mursel; I tejkaluar. Hadith mursel

554. Mudal: I asgjesuar. Hadith mudal

555. Mudeles; Mister. Hadith Mudeles

556. Garib, el garib; I vetmuar

557. El Aziz; I perferuar, i pelqyer

558. Mesh-hur.
el mesh-hur; I njohur, si te thuash me fam

559. Reshid / Rashid; I drejt. Pershembul Harun Reshid dmth Haruni i drejte

560. Namaz; Lutje qe myslimanet i bejne vetem Allahut, ne arabisht quhet Salat.

561. Kusuf; Eklips, psh; Salatul Kusuf quhet namazi i eklipsit diellor.

562. El Meni; Sperma. Edhe ne kete rast myslimani duhet pastrohet nga Meni.

563. Gusul; Larja e e plote e gjith trupit.

564. 




Vazhdon....

Pergatiti
Gezim KOPANI

Contact Form

Name

Email *

Message *

Kontakt: gezimi_01@hotmail.com