Saturday, September 26, 2026

Çfare thote islami per shpifjen ?


Çfare thote islami per shpifjen ?

Besimi i islam e ka bere te qarte sjelljen e mire dhe sjelljen e keqe. Ai qe ka sjellje te mir, sigurisht qe eshte njeri fisnik, i drejte dhe kete virtyte behen shkak per bereqet dhe fitim te dashurise Krijuesit te Gjithesise. Ndersa ai qe ka sjellje te keqe, genjen, mashtron, shpif etj , behet shkak per largimin e mirsive, bereqetit dhe largim nga rruga e drejte dhe mbi te gjithe nga Krijuesi i Gjithesise.
Ne nje thenie te tij profeti Muhammed a.s. thote: "Me i keqi nder njerzit eshte dyfytyrshi , i cili njeres pal i shkon me njeren fytyr, e pales tjeter me nje fytyr tjeter." (Ebu Hurerja r.a)
Nder ne Kur'anin e bekuar Allahu xh.sh. thote: "Mos respekto asnje qe betohet shume dhe eshte i poshter! Qe eshte pergojues e qe ban fjale nder njerez. Qe eshte koprrac ndaj rruges se mbar, i pandalshem ne gjynahe. Qe eshte i vrazhde, e me ne fund edhe nuk i dihet baba. Mos respekto se ka pasuri e djem! Ketyre kur u lexohet ajetet Tona, ai thote: Legjenda e te pareve!"
(El Kalem, 10-11) Ndersa ne nje ajet tjeter Allahu xh.sh. thote: "O ju qe besuat, nese donje i papergjegjshem u sjell ndonje lajm, ju shqyrtoni mire, ashtu qe te mos e goditni ndonje popull pa ditur te verteten, dhe pastaj te pendoheni per ate qe keni bere." (El Huxhurat, 06)

Ne kohen e profetit Musa a.s. beni isralitet i goditi nje thatesir shume e madhe. Ndaj i kerkuar profetit Musa a.s. qe te luten per shi, dhe ashtu ndodhi. Tre here u ngjiten ne nje vend te lart (koder) duke e lutur Zotin per shi, por lutja nuk pranohej. Per kete, profeti Musa a.s i thote Allahut xh.sh; "O Zoti im! Roberit e tu dolen tre here duke u lutur per shi, por shi nuk ra, mund ta di cfare ka? Allahu xh.sh i thote: O Musa! Nuk do ua pranoj lutjen sepse ne mesin e tyre ndodhet nje shpifes i cili vazhdimisht shpif. Profeti Musa a.s. tha: Kush eshte ai? Allahu xh.sh. i thote; O Musa! Une e kam ndaluar shpifjen, ndaj te gjithe pendoheni. Pas kesaj te gjithe kerkuan falje , dhe Allahu ua leshoi shiun."
(Trans. Kab Ahbari) Profeti Muhammed a.s. tregon se: "Kur Allahu krijoi xhennetin , i kerkoj qe ai te shpreh deshiren e tij. Xhenneti tha: Do jete i gezuar ai qe do e kete risk (te jetoj ne te)! Allahu xh.sh. nder te tjera tha: Nuk do te hyje ne xhennet ai qe eshte shpifes, imorali, pijaneci..." Ndersa ne nje thenie tjeter Profeti Muhammed a.s. ka thene: "Shpifsi nuk do hyje ne xhennet." (Buhari) 

Utbe b. Ebi Lubabi tregon nga Ebu Ubejdullah Kurreshi i cili ka thene: "Nje njeri e kishte ndjek nje tjeter per rreth shtatqind ferseh (rreth 3500 kilometra)(1), qe prej ti te degjoj vetem shtat fjale. Kur e zuri i tha: Kam ardh te me mesosh nga dija qe te ka dhene Allahu. Dhe i tha: Me trego cfare jane qiejt dhe cfare eshte me e rende se ajo? Cfare eshte toka dhe cfare eshte me gjere se ajo? Cfare eshte guri dhe cfare eshte me i fort se ai? Cfare eshte zjarri dhe cfer eshte me i nxehte se ai? Cfare eshte acari dhe cfare eshte me i ftohte se ai? Cfare eshe deti dhe cfare eshte me i thell se ai ? Cfare eshte jetimi dhe cfare eshte me i dobet se ai? (Thuhet se e ka pyetur per helmi dhe cfare eshte me helmues se ai?) Dijetari i kthen keto pergjigje:
Shpifja e te pafajshmit eshte me e rende se qeilli. E verteta eshte me e gjere se toka. Zemra e kenaqur eshte me e thelle se deti. Lakmia brenda trupit eshte me e nxehte se zjarri. Refuzimi i te afermit apo shkout te ngusht fisnik eshte me e i ftohte se acari. Zemra e jobesimtarit eshte e forte se guri (prej gjynaheve). Kur zbulohet shpifja eshte me e dobet se jetimi i dobet(kur shpifsit i zbulohet shpifja ai eshte me i nencmuari). Me helmues se cdo helm eshte shpifja.

Nje here profeti Muhammed a.s. po kalonte pran dy varreve dhe nder te tjera tha: "Keto te dy po denohen per gjera qe njerezit nuk e quajne te madhe, por qe per ta do denohen. Njeri po denohet per shpifjet qe ka bere, e tjetri per papastertin duke treguar pakujdesi gjate kohes se urinimit." (Buhari)

Ndersa Jahja b. Eksemi thote: "Shpifesi eshte me i keq se magjistari, pasi ai per nje kohe shume te shkurter ben keq, ndersa magjistarit i duhet nje kohe. Disa thone se puna e shpifsit eshte me e keqe se ajo e shejtanit, pasi shejtani mundohet te prish mendjen, ndersa shpifsi e ben kete hapur sy per sy."

Pergatiti
Gezim KOPANI


________
1. Ferseh; Eshte fjale arabe (Fersah) qe eshte njesi e vjeter e matjes se distances. Nje ferseh eshte rreth 6 kilometra. 


Friday, September 25, 2026

Vetit e njerezve qe shtiren



Aliu r.a. thote: "Ai i cili shtiret ka kato veti: Kur eshte vetem , eshte pertac e ne mesin e njerezve eshte i shpejte, madje mundohet edhe me shume kur e lavderojne, e kur e kritikojne e pakeson punen,"

Pergatiti
Gezim KOPANI

Saturday, September 19, 2026

Kur besimi ne Zot behet pjese e jetes

Nje nate , i pari i myslimaneve Omeri r.a. kishte dal ne qytet te kontrollonte sigurin dhe jeten e qytetareve. Teksa po kalonte prane nje shtepie i terheq vemendjen nje bisede qe degjohej deri jashte.

Bij. Hidhi pak uje qumshtit qe do e shesim neser!
Vajza i thote: Oj nene! A nuk e ka ndaluar prisi i myslimaneve qe ti hedhet qumshtit uje?
Bija ime! Si do e marr vesh ai , ne kete ore te mbremjes?
Mirepo , vajza kembenguli duke thene:
Oj nene! E zem qe Halifi (Prisi) nuk do e marr vesh, por Allahu nuk na shikon ? Eshte e lehte ta fshehesh kete hile nga njerzit, por a mund ta fshehim nga Allahu , qe Shikon dhe di çdo gje?(1)

Allahu xh.sh. thote: "Ne jemi me afer njeriut se damari (qe rrah) i qafes se tij." (Kaf, 16) Po ashtu ne nje ajet tjeter te Kur'anit te bekuar Allahu xh.sh. thote: "A nuk e di se Allahu di çdo gje çfare ka ne qiej dhe çfare ka ne toke?! Nuk behet bisede e fshehte mes tre vetave e te mos jet Allahu i katerti; e as mes pes vetave e te mos jete Allahu i gjashti, e as mes me pak vetave dhe as mes me shume vetave, e te mos jete Allahu me ta, kudo qe te jene. Pastaj ne diten e kijametit i njofton ata me ate çfare kane punuar. Allahu ka pershire çdo gje ne dijen e vet." (El Muxhadele, 07)

Pergatiti
Gezim KOPANI


Po ashtu mund te lexoni: Kjo nuk do ishte aspak e drejte , Ndodhi ne kohen e Omerit r.a.

____________
1. Kur Omeri r.a. degjoi repliken e vajzes u gezua aq shume saqe vendosi ta marr nuse per djalin e tij.

Kush eshte Omeri r.a ?

Ai eshte prisi i dyte i myslimaneve. Ai eshte i njohur per shtetin e drejte dhe reformat e jashtzakonshme qe ai mori. Omeri r.a. beri Gjykate te pavarur , i pari qe beri ndarjen administrative, i pari qe ndertoi thesarin e shtetit , i pari qe vendosi mesimin e Kur'anit permendesh, zgjeroi xhamin e profetit Muhammed a.s., Ne vitin 637 ai vendosin lirin e besimeve. Kjo ndodhi kur Omeri r.a. shkoi ne Jeruzalem per te marr ne dorezim qytetin nga Sofroni, dhe kur hyri koha e namazit (lutjes) i pari i krishtereve (Sofroni) e fton Omerin r.a. qe te falet ne kishe , por Omeri r.a. refuzoi duke thene se: "Nese do falem aty, me vone myslimanet do ta perdorin si argument per te kthyer ate ne xhami." Me vone aty ku Omeri u fal u ndertua xhamia dhe u quajt xhamie e Omerit. Omeri r.a. qe i pari qe ndryshe nga pushtuesit e tjere nuk ua mori token vendasve qe sundoi , por vendosi takse e cila ishte e ndryshme. Ai qe i pari qe vendosi llogari dhenien mbi pasurin , inventar, kontroll (auditim), i pari qe vendosi ndihmen sociale per familjet ne nevoj, ai arriti te bej kalendarin e hixhrit, i pari qe krijoi ushtri te rregullt, organizoi forca rezev, vendosi rregull qe asnje ushtar te mos qendroj me shume se 4 muaj larg shtepise, i pari qe vendosi ushtri ne pikat kufitare (si kontroll , sot dogana), i pari qe krijoi policin per sigurin e jetes, pasuris etj, dhe patrullen e nates etj.
Omeri r.a. lindi ne vitin 583 dhe vdiq ne moshen 60 vjeçare.

Friday, September 18, 2026

Islami në trevat shqiptare nga viti 1501-1600

Burimi: shiko referencen

Kontaktet e para te shqiptareve me Islamin dhe gjurme te islamizimit te tyre deshmohen relativisht heret. Ne shekujt e mesjetes paraosmane tokat shqiptare, per hir te pozites se tyre gjeografike, jane frekuentuar dendur prej misionareve te botes islame arabo-turke, qofte per qellime tregtare, qofte per qellime fetare apo ushtarake. Megjithate , nen driten e te dhenave historike, behet i padyshimte fakti se islamizimi i popullsise shqiptare si proçes i teresishem filloi dhe u zhvillua gjate periudhes se sundimit osman.  Ecuria e proçesit te islamizimit te disa qyteteve shqiptare nga shek. XV ne fund te shek XVI paraqitet e tille: Shkoder dhe Peje nga 32% dhe 18%, qe e kishin shkallen e islamizimit ne vitin 1485. Ne vitin 1529-1536 arrijne perkatesisht ne 41% e 39%, ndersa ne fund te shek. XVI (viti 1582) shkalla e islamizimit te ketyre qyeteteve kap shifren perkatese 100% dhe 90%...(1)

Pergatiti
Gezim KOPANI


__________
1.  Prof.Ferit Duka "Momente te kalimit ne Islam te popullsise Shqiptare ne shek,  XV-XVII" Libri: "Rreth perhapjes se Islamit nder shqiptaret. Permbledhje studimesh." Botim i dyte, janar 2003 fq.102