August 26, 2011

Nata e Kadrit dhe myslimani

Te nderuar besimtare! Nata e Kadrit eshte nje nate tersisht e vecante. Nuk mund te krahasohet me netet e tjera. Allahu xh.sh e ka cilesuar si nate te "Bekuar". Kjo nate ka vleren e nje mije muajve. Ne naten e Kadrit ka zbritur libri i bekuar Kur'ani. Ne kete nate zbresin meleket e Allahut. Zbret Xhibrili per secilen ceshtje. Aq e rendesishme eshte nata e Kadrit saqe Allahu e ka vendosur nje sure me kete emer "Suretul El Kader"

Allahu xh.sh thote:

"Ne e zbritem ate (Kur'anin) ne naten e Kadrit. E kush mund te ta shpjegoje ty se ç'eshte nata e Kadrit? Nata e Kadrit eshte me e vlefshme se njemije muaj. Engjejt dhe shpirti (Xhebrail) me lejen e Zotit te tyre, zbresin ne kete nate, me te gjitha vendimet. Paqe eshte ajo deri ne lindjen e agimit."
                                                                                                        El Kader 1-5


Allahu xh,sh ne Kur'an thote:

"Ha, Mime. Pasha librin sqarues (te se drejtes nga e kota!). Ne e zbritem ate (Kur'anin) ne nje nate te bekuar ( ne naten e begate te Kadrit). Ne deshiruam t'u terheqim verejtejn, e njerezit te jene te gatshem. Ne ate nate zgjidhet cdo ceshtje ne menyre te prere."
                                                                                                      (Ed-Duhan 1-4)



Cfare do te thote Kadr?

Fjala Kadr nder kuptimet e tjera do te thote: "nata e vlerave, nata e paqes, nata e percaktimit."

Si kerkohet nata e Kadrit?

Sipas haditheve te Profetit Muhammed a.s. kemi se Profeti Muhammed a.s. ka thene:
"Kerkojeni naten e kadrit ne dhjete netet (ditet) e fundit te Ramazanit." ( Buhari)

Gjate udhetimit qe beri hz. Muhammed a.s. ne naten e Israse dhe Miraxhi ai mesoi se Allahu xh.sh i ka dhuruar besimtareve mysliman nje nate te begate. Pikerisht naten e Kadrit. Kur hz. Muhammed a.s u rikthye ne toke filloj gjate muajit te Ramazanit ta kerkoje kete nate duke nis qe me ditet e para duke bere itikaf, po ashtu edhe netet e mesit te Ramzanit. Por gjate kohes qe Profeti Muhammed a.s. po e kerkonte naten e Kadrit i vjen meleku Xhibril dhe i thote: O i Derguar i Allahut ate qe po e kerkon ndodhet ne dhjete ditet e fundit te Ramazanit. E per kete Profeti Muhammed a.s. ju tha shokeve: "Kerkojeni naten e Kadrit ne netet tek ne dhjete ditet e fundit te Ramazanit." ( Buhari)

Muhammed a.s. thote:

"Allahu xh,sh ju ka dhene nje dhurate te pakrahasueshme. Sahabet e pyeten: Cfare dhurate o i Derguari i Allahut? Muhammedi a,s. tha: "Ju ka dhene naten e Kadrit." ( Buhari)

Cila eshte rendesia e nates se Kadrit?

Muhammed a.s. ka thene: "Kushdo qe i kalon kater nete duke i bere lutje dhe dua Allahut xh.sh lutja e bere do i pranohet. Dhe ato nete jane: Nata e Kadrit, Arfase,Beraetit dhe Xhumaja."

Po ashtu Profeti Muhammed a.s. ka thene: 

"Ai qe adhuron Zotin ne naten e Kadrit duke shpresuar ne shperblimin e tij i falen te gjitha gjynahet."
                                                                                                     (Buhari)


Gjithashtu hz. Muhammed a.s. ka thene: 

"Kushdo qe me besim dhe me shprese per shperblim nga Allahu i Madheruar e kalon naten e Kadrit, Allahu xh,sh do ia fal gjynahet e meparshme." ( Buhari)

Mesohet se Allahu xh.sh. ia kishte bere me dije Profetit Muhammed a.s. se kur eshte nata e Kadrit. Tek Buhari kemi trasmetimin kur profeti Muhammed a.s. ka thene:

"Dola per te lajmeruar xhamatin (njerezit) se kur eshte nata e Kadrit, por rruges filani po grindej dhe e harrova. Ndoshta keshtu eshte me mir per ju." (Buhari)


Cfare duhet bere ne naten e Kadrit?

Nata e Kadrit nuk eshte feste, e as tradite. Nata e Kadrit eshte ceshtje personale per cdo njeri. Pasi ne kete nate Allahu xh.sh cakton jeten e njeriun per viten ne vazhdim. Qe jeta te jete sa me e mire dhe se Meshira e Allahut te na perfshire duhet te shtojme lutjet, tevbet dhe istigfaret.
Per kete kemi transmetimin ku tregohet se hz. Aishja r.a. e ka pyetur Hz. Muhammed a.s. duke i thene: "O i Derguari i Allahut! Nese e perjetoj (o godas, e gjej) naten e Kadrit cfare lutje duhet te bej? Hz. Muhammed as. ka thene: Thuaj:

"Allahumme inneke afuvun Kerimun, tuhibul afve, fa fuani." d.m.th: "O Zoti im! Ti je fales i Madhe, e do faljen me fal mua."
                                                   ( Buhari, Muslim)

Si dallohet nata e kadrit?

Nga Iben Abbasi trns, se Muhammedi a.s. ka thene:
"Nata e Kadrit eshte nate bujara, e lirshme, as e nxehte as e ftohte. Ne mengjesin e saj dielli lind i dobet dhe me ngjyre si te kuqe." (Ibn Huzejme)

_________________
Pergatiti: Im. Gezim Kopani
Hytbja e Xhumase, Xhamia e re Puke.
Date: 26.08.2011

August 02, 2011

Namazi i Teravive dhe mënyra e faljes



Teravih rrjedh prej fjales rahha, qe ne gjuhen shqipe perkon me fjalen rahat ose ndryshe qetesim. Shumsi i fjales teravihatun d.m.th pushim (pas selamit) ne namaz. 

Çfare eshte namazi i teravive?

Namazi i teravive eshte namaz i quajtur namaz "muekede" dmth synet i forte, pra eshte ajo pune qe profeti a.s. e ka praktikuar me se shumti, ose asnje here nuk e ka lene pa e bere. Ky namaz falet kryesisht me imam ne xhami por nese ndonje per shkaqe te ndryshme nuk mundet ose eshte ne pune e cila eshte larg xhamise ose ka shtepin larg xhami, nje i till mund ta fal namazin aty ku eshte. Megjithate nuk duhet te harrojme se sevapet jane me medha nese falet ne xhami. 

Pse falet namazi i teravive?

Namazi i teravivie eshte namaz qe falet vetem ne muajin e Ramazanit. Ky namaz falet me qellimin e afrimit me adhurim tek Allahu xh.sh.

Muhammedi a.s. thote: "Muaji i Ramazanit eshte mbreti i muajve. Ne te adhurimi ka vlera me te medha se sa ne muajit e tjere." (Buhari, Muslim) 
                                                

Po ashtu Muhammedi a.s. ka thene:
"Kush falet gjate neteve te Ramazanit me besim dhe duke shpresuar shperblimin nga Allahu xh.sh , Allahu xh.sh do t'ia falet gjynahet qe i ka bere me pare."  (Buhariu)

Kur falet namazi i teravive?

Namazi i teravis falet pas namazit te jacise dhe dy sunneteve te jacise. Me pas nen drejtimin e imamit behet falja e 20 rekateve te teravies. Me plotesimin e 20 rekateve te teravis imami sebashku me xhematin bejn salavat (Allahume sali) 3 here. Me pas behet nijeti dhe me imam falen 3 rekate salatul viter. Qe te tre relatet e vitrit falen me ze nga imami.

Si eshte praktikuar namazi i Teravive ne kohen e Profetit Muhammed a.s.?

Namazi i Teravive ka qene nje nder adhurimet me te medha te Muhammedit a.s.. Sic transmetohet nga shoket e tij por edhe nga familja e tij qendron se: "Muhammedi a.s. ka dale dhe eshte falur ne xhami ku me ate u falen edhe nje grup besimtaresh. Aq shume u praktikua namazi i Teravive saqe nje nate Hz. Muhammed a,s, nuk shkoi ne xhami. Ne namazin e sabahut Muhammedi a.s. shkoj ne Xhami edhe pas namazit reaguan ndaj hz. Muhammed a.s. per mungesen qe beri ne namazin e Teravise. Muhammedi a,s, tha: "Degjoni, une e di qe keni qene ne xhami mbreme por jam friksuar qe te mos ju behet farz (obligim)" (Trans, Aishe r.a.)
                                                      
Kur u be unik namazi i Teravive?

Teravite u unifikuan nne kohen e Omerit r.a. Tregohet qe : "Nje nate imam Omeri r.a. shkoi ne xhami dhe shikoi grupe grupe besimtaresh duke fal namazin e teravive. Per kete gje tha: "Mendoj qe te bashkohemi edhe ta falim namazin e Teravive me imam. Dhe ashtu ndodhi. Ne kete kohe Omeri r.a. zgjodhi per imam Ubej ibin Ka'b."(Buhari, Bejhakiu)  

Per kete transmetim disa thone se Ubej ibn Kab ka fal 11 rekat. Kete mendim e mbeshtet edhe dijetari N.Albani.

A mund te behen grate imam ne kete namaz?

Nese ne nje vend ku ka vetem gra kjo mund te zgjidhet nje grua per te bere imam.  Kjo pershembull praktikohet ne ato konvikte ku ka vetem vajza dhe se xhamia per te fal kete namaz eshte larg. Ne kete rast ato mund ta falin teravine aty ku ndodhen duke u bere imam njera. Kemi transmetime qe: "Aishja r.a. u ka bere imam grave ne namaz dhe ka qendruar ne mesin e tyre ne rreshtin e pare." Kete shembull ka ndjek edhe Ummu Selem. Por duhet te themi se nuk eshte permendur se per cilin namaz.
Ka qe pyesin: A falen grat ne xhami? Profeti Muhammed a.s. ka thene: "Nese gruja e ndonjerit prej jush kerkon per tu falu ne xhami, mos e ndaloni ate." (Buhari, Muslim)

Sa rekate ka namazi i Teravive?

Kemi hadithe te cilat tregojne se namazi i teravive eshte; tete, dymbedhjete , njezet rekat etj. Per te shmangur keqkuptimet shumica e dijetarve musliman kan dhene argumente se namazi i Teravive perbehet nga 20 rekate. Ky mendim eshte mbeshtetur nga : Omeri r.a. Aliu r.a. Abdullah ibn Mesudi, Ibni ebi Mulejke, Atta ebi Rebbaha, Ubejj bin Ka'b, Ebu Hanife. 
Mund te kete ndonje rast qe namazin e teravis ta falim me tete rekate, psh nese ne nje vend boti eshte shume i ftohte dhe kushtet atmosferike veshtirsojne faljen e njezet rekateve teravi.

Bejhakiu transmeton prej Saib bin Jezi (shok i profetit a.s.) i cili thote: "Ne kohen e Omerit dhe te Othmanit kemi falur nga 20 rekate namaz te teravive."

"Nje nate Aliu r.a. kur hyri ne xhami shikoj xhematin e tij duke fal  me imam namazin e teravive, nga gezimi tha: "Allau xh.sh ia ndricote varrin Omerit r.a ashtu sic e ka ndricuar xhamin me faljen e teravive."

Per njezet rekat teravi eshte edhe transmetimi i Ibn Abbasit r.a. i cili tregon se: "Profeti Muhammed a.s. gjate muajit ramazan ka falur 20 rekate si dhe vitrin." (Taberani, Muxhemul evast, vell; 324)

Megjithate nuk mungojne transmetime edhe per rekatet e tjera te teravive si: "Aishja r.a ka thene: "I derguari i Allahut a.s. ne ramazan nuk ka falur me shume se njembedhjete rekate." (Buhari)

Po ashtu eshte edhe transmetimi i Ebu Selem ibn Abdur Rahmas se e ka pyetur Aishen r.a.: "Si eshte fal i derguari i Allahut ne ramazan?(Kjo pyetje eshte bere kur Profeti a.s. eshte fal ne shtepi) Ajo ka thene: Ai nuk ka falur me shume se 11 rekate. Falej nga kater rekate te cilat ishin te bukura dhe te gjata, me perfundimin e kater rekateve fillonte kater te tjere. Me pas ai kryete namazin e vitrit." (Buhari)
Per menyren e faljes nuk mungoje trasmetimet e faljes nga dy rekate. Ajo qe duhet te kemi parasysh eshte: Nuk ka namaz teravije me pak se tete rekat. Pa diskutim ai qe fal njezet rekat ka bere nje veper te pelqyr.

Ne nje hadith tjeter flet per Profetin Muhammed a.s. keshtu: "Profeti Muhammed a.s. si ne muajin e Ramazanit ashtu edhe ne muajt e tjere, nuk falte namaz nate me teper se njembedhjete rekate. Ai falte kater rekate dhe mos pyet per bukurin e gjatesin e tyre, pastaj falte kater rekate te tjera dhe pastaj falte tre rekate." (Buhariu)

Muhammedi a.s. ka thene:  "Kush falet gjate Ramazanit me imam derisa ai ta perfundoje namazin , do t'i shkruhet shperblimi sikur te jete falur gjithe naten." (Tirmidhiu)

Gjithsesi namazi teravi eshte namaz synet . Sa me shume qe njeriu i ben lutje (ibadet) Allahut xh.sh. aq me mire eshte.

Pergatiti
Gezim KOPANI
Date: 29.07.2011

Contact Form

Name

Email *

Message *

Kontakt: gezimi_01@hotmail.com